Oproep aan de Europese burgers met het oog op de Europese verkiezingen in juni 2009

Met een verenigd, solidair Europa dat open staat voor de gehele wereld de actuele crisis overwinnen en de uitdagingen van onze tijd oppakken

Nu we als Europese burgers worden opgeroepen om nieuwe vertegenwoordigers te kiezen voor het Europees Parlement, zijn we ons zeer bewust van de bijzonder zware tijd waarin we verkeren, een tijd die tevens beslissend is voor onze toekomst en de toekomst van onze kinderen.

Ondergetekenden, uit landen van de Europese Unie en kandidaat-landen, richten een oproep aan alle burgers van Europa: het evangelie en daarop gestoelde tradities dagen ons uit om de tekenen van de tijd te herkennen, en ons leven te veranderen ten gunste van een menselijke samenleving, die recht doet aan het welzijn van alle mensen. Alleen een verenigd Europa kan een antwoord geven op de actuele uitdagingen, door haar waarden van Solidariteit, gerechtigheid en vrede wereldwijd uit te spreiden. We moeten ons bewust worden van onze persoonlijke verantwoordelijkheid voor Europa.

Na een lange periode van onzekerheid verlangen de Europeanen naar samenwerking en eenheid. Ook Europa is hard getroffen door de wereldwijde crisis op financieel, economisch, moreel en ook spiritueel vlak. Het verloren vertrouwen kan alleen door grondige herbezinning terug worden gewonnen. Europa moet hierin een centrale rol spelen, ook nu de Europese instituties nog in afwachting zijn van de uitkomsten van het goedkeuringproces van het verdrag van Lissabon.

De wereldwijde crisis in een harde uitdaging, in het bijzonder voor de armste mensen en landen. Ze biedt echter ook een eenmalige kans, om onze economische systemen opnieuw in te richten en onze houding te veranderen. Europa kan ook sterker uit de crisis komen, door vanuit nieuwe fundamenten er voor te zorgen dat we, ook in deze moeilijke tijd, blijven handelen vanuit de waarden die het begin zijn geweest van de Europese eenwording.

Laten we snel mogelijk het verdrag van Lissabon effectueren!

Op de eerste plaats roepen we onze regeringen, maar ook de burgers, op het door de staatshoofden en regeringsleiders ondertekende verdrag te ondersteunen, zodat de EU, vooral met het oog op de actuele economische crisis, verzekerd van democratisch gekozen en effiziënte instituten haar rol op het internationale podium kan vormgeven. Het verdrag biedt nieuwe mogelijkheden en een solide basis voor de zoektocht naar goede oplossingen. We zijn daarom blij dat Ierland heeft aangekondigd, haar ‘nee’ in heroverweging te nemen.

We moeten toegeven dat het verdrag een complex en niet makkelijk te lezen document is – zoals elke tekst die door 27 landen besproken en bewerkt wordt. De tekst benoemd echter meer dan ooit de Europese grondwaarden en biedt de Unie efficiënte beslissingsmechanismen die voor een goed functionerende Unie van groot belang zijn. Het verdrag is tevens bepalend om Europa ten opzichte van haar buren in het Oosten en Zuiden te manifesteren als een plek van stabiliteit, solidariteit en openheid.

Ondanks het ontbreken van de christelijke wortels van Europa in het verdrag, zijn we verheugd over het feit dat de tekst geïnspireerd is door de christelijke waarden en het christelijke gedachtegoed. Zo wordt voor het eerst de menselijke waardigheid genoemd als belangrijkste Europese waarde, zelfs nog vóór vrijheid, democratie en gelijkheid.  Als doelen van de Europese Unie worden genoemd: vrede, volledige werkgelegenheid, duurzame ontwikkeling, vrije en rechtvaardige handel, verdwijnen van de armoede, bescherming van de mensenrechten en inachtneming en verdere ontwikkeling van het volkenrecht. Solidariteit, tot nu toe een nauwelijks genoemd begrip in het Europese recht, is een sleutelbegrip geworden.

Het Charter van de Grondrechten, die deel uitmaakt van het verdrag, verbindt de klassieke grondrechten met sociale rechten. Zo wordt onder andere toegang tot sociale zekerheid en sociale ondersteuning gegarandeerd. Maar ook de rechten van kinderen, gezinsbescherming, ouderen en gehandicapten, het asielrecht, ethische principes zoals het verbod op klonen, rasveredeling en de inzet van het menselijk lichaam voor commerciële doeleinden, etc.

Het verdrag beschermt de status van de kerkgenootschappen, zoals die in het recht van de verschillende lidstaten is verankerd, ze erkent hun identiteit en roept de Unie op tot een regelmatige dialoog met de kerkgenootschappen.

Verder stelt het verdrag een versterking van de rechtspositie van het Europees Parlement en de nationale parlementen, meer transparantie, meer directe invloed en deelname van burgers, een duidelijkere competentieafbakening en een betere controle op de subsidiariteit, voor.
Juist omdat het verdrag van Lissabon de efficiëntie de democratische legitimering van de Unie versterkt, geeft het verdrag de EU de mogelijkheid om de uitdagingen aan te gaan die wat ons betreft op dit moment de drie belangrijkste zijn: de globalisering, de klimaatveranderingen en de demografische ontwikkelingen.

Laten we vorm geven aan een solidair Europa om de gevolgen van de globalisering aan te kunnen!

De globalisering van de handelsbetrekkingen en geldstromen, hebben in de afgelopen twee decennia een enorme ontwikkeling gekend. Toch heeft lang niet iedereen van deze groei mee kunnen profiteren. Wij kunnen nu allemaal de tekorten zien van een systeem dat door ongeremde vermenigvuldiging van financiële mogelijkheden gedomineerd wordt en gekenmerkt door een tekort aan regelgeving, transparantie en verantwoordelijkheid van de kant van de deelnemers. Tegelijkertijd zien we een opleving van egoïstische reflexen en protectionistische tendensen binnen de Europese Unie.

Om zulke onevenwichtigheden te vermijden, worden we opgeroepen om de economie ten dienste te stellen aan alle mensen. Dit betekent: waardering voor menselijke arbeid, bevordering van de ondernemersgeest en een herbezinning op de rol van de Staat als bewaker van het algemeen welzijn. Het Europese model van de sociale markteconomie moet, gezien de nieuwe realiteit, gemoderniseerd worden. Het in balans brengen van haar beginsel, economische efficiëntie en sociale gerechtigheid, is net zo belangrijk als kansengelijkheid en solidariteit. Deze solidariteit mag niet stoppen bij nationale grenzen. Europa moet in deze veel meer haar onvervangbare ervaring inzetten en moedig de belangen van de zwaksten verdedigen.

Gezien haar wereldwijde aanzien ligt er voor de EU de opgave om wereldwijd een ordeningspolitiek te bepleiten die gefundeerd is op internationale regulerings- en bestuursstructuren en ingebed is in sterkere controle-instrumenten. Hier moeten de IMF,  WTO en het systeem van de VN een belangrijke rol in spelen. Tegelijkertijd moeten de groeilanden en de armste landen, vooral de Afrikaanse, de plaats toegekend krijgen die hen in de besluitvormingsprocessen toebehoort.

Laten we vorm geven aan een Europa dat verantwoording aflegt tegenover toekomstige generaties, door de klimaatverandering in te dammen!

De klimaatveranderingen en de zichtbare gevolgen voor de komende generaties zijn een bewezen feit. Het is duidelijk dat de mens verantwoordelijk is voor de klimaatveranderingen. Als christenen geloven we dat de aarde ons door God is toevertrouwd om haar op verantwoordelijke wijze te gebruiken. De geïndustrialiseerde landen, en de landen die hun voorbeeld volgen, permitteren zich nog steeds productiemethoden en een levensstijl, die een ongeremde uitbuiting van de grondstoffen en bronnen tot gevolg hebben. We weten dat de gevolgen van de klimaatveranderingen, zoals stormen, overstromingen en verdroging vooral de armste landen treffen en ter plekke leiden tot conflicten omwille van voedsel.

Het is duidelijk dat de klimaatproblemen alleen aangepakt kunnen worden door een economische heroriëntering, die leidt tot een reducering van het energieverbruik en het verbruik van natuurlijke bronnen en grondstoffen in het algemeen.  Alleen een verenigd Europa is in staat om moedige en tegelijk noodzakelijke initiatieven te nemen. We zijn blij met de reeds genomen beslissingen, maar zijn van mening dat er meer nodig is.

Ieder van ons wordt aangespoord om zijn persoonlijke bijdrage te leveren aan deze gezamenlijke inspanningen en te erkennen dat vooral wij die leven in de industrielanden, onze levensstijl moeten veranderen. Een zekere matigheid in ons consumeren en in onze mobiliteitsgewoonten is noodzakelijk om een klimaatramp te voorkomen, tegelijkertijd biedt dit ons de kans af te stappen van een te materialistische levenswijze en ons weer te openen voor de rijkdom van de intermenselijke relaties.

Laten we een ruimhartig Europa vormgeven om de demografische veranderingen aan te kunnen!

De derde grote uitdaging waarmee de meeste Europese landen geconfronteerd worden is de demografische verandering, die zich uit in de vergrijzing van de samenlevingen en een terugloop van het bevolkingsaantal. Het Europese continent wordt door deze ontwikkeling het hardst getroffen van alle continenten. De gevolgen voor de economie en de samenleving zijn: overbelaste sociale voorzieningen, een tekort aan arbeidskrachten, stijgende afhankelijkheid en sociaal isolement van ouderen en een toenemend gevaar voor generatieconflicten.

De oorzaken voor deze verandering zijn talrijk. Antwoorden op deze uitdaging kunnen alleen gevonden worden door meer zorg voor de gezinnen, de kiemcellen van onze samenleving, en meer zorg voor de jonge generaties. De lidstaten en de EU zelf moeten de ontplooiing van het gezinsleven stimuleren en beschermen. Er moeten kaders geschapen worden die ouders helpen om hun kinderwens te realiseren en gezin en beroep met elkaar te kunnen combineren.

Om dit te bereiken is het noodzakelijk om alle politieke segmenten te mobiliseren: gezondheidszorg, onderwijs en arbeid. De gehele samenleving wordt opgeroepen om voor jongere generaties kansen op een toekomst te creëren en tegelijkertijd de rol van ouderen te versterken en in ere te houden.

Op dit moment komt ongeveer driekwart van de bevolkingsgroei in Europa voor rekening van internationale migratie. Migratie zal altijd blijven bestaan, ook al om de bevolkingsterugloop te kunnen compenseren. We moeten ons daarom inzetten voor de integratie van migranten en een sterkere waardering voor verscheidenheid.

De gezins- en migratiepolitiek mag echter nooit eenzijdig ingegeven worden door economische motieven. De inzet voor gestuurde migratie mag bijvoorbeeld nooit belangrijker worden dan het recht op een gezinsleven. Uiteindelijk gaat het ook bij migratiepolitiek, net als bij de vraag naar etnische, culturele en religieuze verscheidenheid, om onze openheid en bereidheid vreemdelingen op te nemen. Voor christenen gaat het hier om een plicht.

Soms kan de indruk gewekt worden, dat de Europese instituten vragen stellen bij de integriteit van gezinnen. Het kan dan ook gebeuren dat geslachtverschillen en de verschillende rollen van vader en moeder ontkent worden. Daarom moet met het oog hierop uitdrukkelijk gezegd worden, dat noch de huidige Europese verdragen, noch het verdrag van Lissabon de Unie een wettelijke bevoegdheid geeft inzake familierecht of vragen rond de bescherming van het leven. Beide terreinen zijn de volledige verantwoordelijkheid van de afzonderlijke lidstaten.

Wij roepen alle Europese burgers, en de christenen in het bijzonder, op om hun verantwoordelijkheid te nemen en deel te nemen aan de debatten rond de Europese politiek!

Burgers van Europa, laten we in juni gaan stemmen! Laten we ons bewust zijn van wat er voor de Europese eenheid op het spel staat en welke hoop Europa wereldwijd vertegenwoordigd wanneer het gaat om vrede en gerechtigheid. Laten we de verschillende politieke groeperingen die meedoen aan de verkiezingen oproepen om een werkelijk brede Europese kijk te ontwikkelen. Laten we de kandidaten ondersteunen die in het Europese Parlement staan voor een politiek die gebaseerd is op menswaardigheid – oftewel een solidair Europa, een ruimhartig Europa en een Europa dat haar verantwoordelijk neemt richting toekomstige generaties. Laten we ons als verantwoordelijke burgers niet laten leiden door populistische slogans. De inzet voor een Europese eenwording is juist nu weer een centrale uitdaging voor ons Europeanen. En juist het Europese parlement vertegenwoordigt ons burgers hierin, meer dan alle andere instituten.

Meer dan ooit wordt van de Europese Unie gevraagd zich in te zetten voor de Europese en wereldwijde vrede. Laten wij ons steentje hieraan bijdragen, zodat Europa dit beslissende moment in haar geschiedenis niet voorbij laat gaan.

Jérôme Vignon
President of the Social Weeks of France (SSF) – France

Hans Joachim Meyer
President of the Central Committee of German Catholics (ZdK) – Germany

Michel Camdessus
Honorary President of the Social Weeks of France (SSF) – France

Henryk Woźniakowski
President of the publishing house ZNAK – Poland

Andrea Olivero
President of ACLI - Italian Christian Workers Associations – Italy

Hein Pieper
Director of the Catholic Network – Netherlands

Antoine Arjakovsky
Director of the Institute for Ecumenical Studies Lviv, Catholic University of Ukraine, President of the Ecumenical Social Week Lviv – Ukraine

Neven Šimac
Vice-President of the Documentation and European Research Centre Robert Schuman, Zagreb/Split – Croatia

Anna Moskwa
European Meeting Centre - Foundation Nowy Staw – Poland

Peter Grubits
Secretary general of the Catholic Action of Austria (KAÖ) – Austria

Pierre Lecocq
President of UNIAPAC Europe - Christian International Union of Managers – Paris

Peter Annegarn
President of the Interdiocesan Laity Council (CIL) – Belgium

Josiane Caproens
President of the Interdiocesan Pastoral Council (IPB) – Belgium

Carine Devogelaere
Coordinator of the Interdiocesan Pastoral Council (IPB) – Belgium

Frank Turner SJ
Director of OCIPE - Jesuit European Office – Brussels

Henri Madelin SJ
OCIPE - Jesuit European Office – Strasbourg

Violeta Barbu
Member of IXE – Romania

Pedro Sols Lúcia and María Luisa Lladó Hädinger
Members of IXE – Spain

Anne van der Vaeren
Member of IXE – Belgium

Pierre Deschamps
President of EDC - Christian Entrepreneurs and Managers – France

Tomáš Halík
President of the Czech Christian Academy – Prague

Michel Van Aerde OP
Director of the Dominican Association ESPACES – Bruxelles

Ignace Berten
ESPACES – Brussels

Markus Schlagnitweit
Director of the Catholic Social Academy of Austria – Austria

Clotilde Nyssens
ALTERCITÉ – Belgium

Yves Coulomb
President of the Christian Managers Movement (MCC) – France

Fancis Davis
Van Hugel Institute, St. Edmund’s College, University of Cambridge – Great Britain

Llorenç Puig i Puig SJ
Director, Cristianisme i Justícia – Spain